Beluister de podcast hier:
Heel wat experimenten kunnen onderzoekers niet op mensen uitvoeren omwille van ethische of praktische redenen. Daarom bestuderen wetenschappers de fundamentele principes die ook in ons lichaam gelden via modelorganismen, zoals de fruitvlieg (of Drosophila melanogaster) dus. Maar waarom is net dat kleine keukenspook, en geen ander insect, zo populair geworden in het laboratorium?
‘Een combinatie van goede eigenschappen als modelorganisme en puur toeval’, geeft Aerts toe in onze podcast. ‘De Amerikaanse geneticus Thomas Morgan was de eerste die ze ging gebruiken, iets meer dan honderd jaar geleden. Hij bracht er de structuur van chromosomen mee in kaart. Zijn onderzoek maakte uiteindelijk genetische modificatie en gentherapie mogelijk, en werd in 1933 terecht bekroond met de Nobelprijs. Sinds Morgan zijn onderzoekers de fruitvlieg blijven gebruiken, en intussen is er meer dan honderd jaar kennis op de insecten gebaseerd. Er zijn weinig organismen waar we zoveel vanaf weten als van de fruitvlieg.'
We bestellen de fruitvliegen voor ons onderzoek vaak gewoon via postpakketjes
Stein Aerts
‘De fruitvlieg is een praktisch modelorganisme: het leeft amper zestig dagen, wat handig is om veroudering te bestuderen. De diertjes zijn ook in tien dagen tijd volwassen. Zo kunnen we snel veel generaties genereren om bijvoorbeeld erfelijkheid te bestuderen. Fruitvliegen zijn ook makkelijk te kweken en te houden. We kunnen ze goedkoop aankopen, en ze huisvesten vraagt slechts een zeer kleine investering.’
‘De fruitvlieg heeft ook een heel mooi, compact genoom — twintig keer kleiner dan het menselijke genoom. Ze hebben ook maar één kopie van elk gen, bij ons zijn dat er vier. Dat maakt het eenvoudiger om de functie van genen te bestuderen.’
Stein Aerts hielp mee om alle cellen van de fruitvlieg in kaart te brengen.
Waar halen de onderzoekers hun fruitvliegen? 'We hebben zelf een stock, maar we hebben ook goede contacten met andere onderzoeksgroepen. Kweekten zij al een fruitvlieg met precies de eigenschappen die we willen onderzoeken, dan vragen we om een paar vliegen via de post op te sturen. Ja, we versturen onze fruitvliegen gewoon in postpakketjes.'
In deze aflevering leer je onder andere...
... waarom wetenschappers blij zijn als het nageslacht van hun fruitvliegen rode ogen heeft
... welke grote doorbraken we danken aan fruitvliegen
... hoe de fruitvlieg zo populair werd
... in welke mate jouw brein lijkt op dat van een fruitvlieg
... wat we wel en niet kunnen leren van fruitvliegen
... waarom onderzoekers elke cel van de fruitvlieg willen kennen
Beluister Vraag het Aan ook via:
Schrijf je in op onze nieuwsbrief
En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

