Wie een job zoekt, botst tegen systematische discriminatie en pseudowetenschappelijke persoonlijkheidstesten

Wie een job zoekt, botst tegen systematische discriminatie en pseudowetenschappelijke persoonlijkheidstesten

Delen:

Voor Eos en Psyche&Brein en met steun van het Fonds Pascal Decroos voor Wetenschapsjournalistiek verdiepte hij zich in de manier waarop personeelsselectie in bedrijven en organisaties gebeurt.

Bias bij personeelsselectie is wijdverspreid

Mensen met een niet-westerse etnische achtergrond moeten vijftig procent meer sollicitaties doen om uitgenodigd te worden voor een gesprek. Oudere kandidaten maken veertig procent minder kans op een positieve reactie van werkgevers. Dit blijkt uit onderzoek van arbeidseconoom Louis Lippens (UGent), zo meldt Eos.

Het probleem reikt verder dan etnische discriminatie en agisme alleen. Selectie-instrumenten werken vaak onbedoeld discriminatie in de hand, bijvoorbeeld door cognitieve tests waarin taal een bepalende factor is. Kleinere organisaties discrimineren vaker door gebrek aan gestandaardiseerde selectieprocedures. Ook AI-systemen zoals ChatGPT vertonen onder andere bij het screenen van cv’s racistische en seksistische vooroordelen, waarbij kandidaten met niet-Vlaamse namen veertien tot negentien procent minder positieve reacties krijgen.

Het is van belang dat je er bij een selectieprocedure zeker van kunt zijn dat alles fair verloopt. Of je die job dan krijgt of ernaast grijpt, is minder belangrijk.

Discriminatie verspilt talent en schaadt zowel individuen als organisaties. Werkzoekenden die stelselmatig worden gediscrimineerd, lopen het risico in langdurige werkloosheid te belanden, terwijl bedrijven hun diversiteitspotentieel ondermijnen. Het structurele arbeidstekort door vergrijzing zou kunnen leiden tot verminderde discriminatie, maar experts benadrukken dat objectieve selectieprocedures nu al nodig zijn. Of zoals professor toegepaste cognitieve psychologie Stijn Schelfhout (UGent) zegt: ‘Het is van belang dat je er bij een selectieprocedure zeker van kunt zijn dat alles fair verloopt. Of je die job dan krijgt of ernaast grijpt, is minder belangrijk.’

Het volledige artikel over discriminatie op de arbeidsmarkt lees je deze maand in Eos Wetenschap.

Sollicitanten screenen komt vaak neer op amateurpsychologie

Bedrijven en overheidsorganisaties maken vaak gebruik van persoonlijkheidstests om personeel aan te werven, maar veel van die tests zijn waardeloos. Ze zijn niet gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, en hebben geen voorspellende waarde over hoe goed een kandidaat zou zijn voor de functie, of voor het team.

Het gaat om populaire typologieën zoals de MBTI (Myers-Briggs Type Indicator), DiSC of Insights Discovery. Die eerste is gebaseerd op het persoonlijkheidsmodel van psychoanalyticus Carl Gustav Jung, en onderscheidt persoonlijkheidstypes zoals de entertainer of de verdediger. De laatste twee brengen mensen onder in kleuren, die hun persoonlijkheid moeten weerspiegelen.

Sollicitanten screenen komt vaak neer op amateurpsychologie

De gebruikte tools zijn meestal niet goed onderzocht en onderbouwd en soms zelfs volslagen nonsens, stellen psychologen en andere experts in Eos Psyche&Brein. ‘Sollicitanten screenen komt vaak neer op amateurpsychologie’, zegt Bart Wille (UGent). ‘Er lijkt geen kruid gewassen tegen het rotsvaste geloof in deze onzinmethodes’, zegt ook Helga Peeters (Hogeschool West-Vlaanderen). Nochtans heeft het gebruik van pseudowetenschappelijke selectie-instrumenten schadelijke gevolgen. Mensen worden afgewezen omdat ze rood zijn en niet groen, een bevelhebber en geen bemiddelaar. Terwijl dat nergens op slaat. Slecht voor de sollicitant die het deksel op de neus krijgt, maar ook voor het bedrijf, dat mogelijk niet de beste kandidaat aanwerft en reputatieschade lijdt.

Het volledige artikel over deze persoonlijkheidstesten lees je deze maand in Eos Psyche&Brein.

Delen:

De finaletickets van de PhD Cup zijn uitgedeeld. Op woensdagavond 30 september kregen de zestien kandidaten tijdens de halve finale bij SciMingo drie minuten om de jury te overtuigen. Acht van hen mogen zich nu opmaken voor de finale van de elfde editie op woensdag 21 oktober in de Handelsbeurs in Gent.

Ging een experiment uit jouw onderzoek ooit spectaculair mis? Of liep je veldwerk een tikkeltje anders dan gepland? SciMingo gaat met Jacotte Brokken voor het tweede seizoen van de podcast 'Missen is wenselijk' opnieuw op zoek naar onderzoekers die hun faalverhalen willen delen.

Een interdisciplinair onderzoeksteam trekt aan de alarmbel omdat de academische wereld “voorspelbaar” en “voorzichtig” onderzoek lijkt te bevoordelen in plaats van gedurfde ideeën. Dit vormt niet enkel een probleem voor de toekomst van de wetenschap, maar treft vooral de nieuwe generatie vorsers/academisch talent.

Waarnemen, tellen, meten en classificeren: een greep uit de taken die burgers uitvoeren om de wetenschap vooruit te helpen. Kan AI dit allemaal overnemen? Nee, stelt astronoom Stijn Calders: mensen doen veel meer dan alleen data produceren.

Infectioloog Isabel Brosius (Instituut voor Tropische Geneeskunde) onderzoekt hoe nieuwe infectieziekten zich verspreiden tijdens een uitbraak. Toen in 2023 een nieuwe mpox-variant opdook in Oost-Congo, trok ze samen met Congolese onderzoekers meteen naar het getroffen gebied om een diagnose-, behandel- en onderzoekscentrum op te zetten. Haar onderzoek werd vanavond bekroond met de Eos Pipet.

De selectie voor de Vlaamse PhD Cup 2026 is rond. Ontdek welke zestien jonge wetenschappers zich opmaken om hun jarenlange doctoraatsonderzoek te vertalen naar een krachtige en heldere presentatie van drie minuten.

Het magazine Annals of Improbable Research reikte vrijdagnacht voor de 36ste keer de Ig Nobelprijzen uit - voor wetenschappelijk onderzoek dat je eerst doet lachen, maar dan doet nadenken. De ceremonie vond voor de eerste keer in de geschiedenis van de prijs niet in de VS plaats.

Een toonaangevende studie waaruit bleek dat echt vernieuwend onderzoek steeds minder voorkomt, deed een paar jaar geleden flink wat stof opwaaien. Nu stelt een team onder leiding van VUB-onderzoekers vast dat de hoeveelheid baanbrekend onderzoek uit het verleden overschat werd.

Leraren leren niet alleen op studiedagen of in begeleidingstrajecten. Veel vaker worden ze gevormd door collega’s die elke dag tonen hoe je kunt lesgeven, bijsturen en opnieuw beginnen. En soms ook door collega's die tonen hoe het helemaal niet moet.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven