EOS wetenschap
Cholera bereikte Jemen vanuit Afrika
Gezondheid

Cholera bereikte Jemen vanuit Afrika

Delen:

Jemen werd tot voor kort niet alleen geteisterd door oorlogsgeweld, maar ook door een van de ergste cholera-epidemieën van de voorbije decennia. Door de oorlog tussen de Houthi’s en strijdkrachten gesteund door onder andere Saoedi-Arabië beschikt de helft van de bevolking van het straatarme Arabische land – er zijn bijna dertig miljoen Jemenieten – niet over drinkbaar en proper water.

Het land werd in september 2016 getroffen door een eerste cholera-epidemie, gevolgd in april 2017 door een tweede. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie zijn er intussen een miljoen mensen besmet geraakt, van wie er 2.500 zijn overleden. Intussen is de epidemie de kop ingedrukt, dankzij een gerichte preventiecampagne en een (pril en fragiel) vredesbestand.

De Jemenitische cholerasamples blijken nauw verwant met samples uit Zuidoost-Azië van een bacteriestam die daar in 2012 is ontstaan. Die stam is via een omweg langs Oost-Afrika gereisd naar Jemen

Een team van Britse en Franse epidemiologen¹ heeft nu achterhaald hoe de cholera – een bacteriële infectie overgedragen door de Vibrio cholerae-bacterie – ruim twee jaar geleden het land heeft bereikt. Ze deden dat door een tiental bacteriesamples bij slachtoffers in Jemen te isoleren en te analyseren, om ze vervolgens te vergelijken met cholerasamples uit andere landen in het Midden-Oosten, Zuidoost-Azië en Centraal-Afrika. Die laatste samples zijn de uitlopers van de zogeheten zevende cholera-epidemie, die begin jaren 1960 begint in Indonesië en eigenlijk nog (in mindere mate) voortduurt tot vandaag.

Uit de genetische vergelijking bleek dat de Jemenitische cholerasamples nauw verwant zijn met de samples uit Zuidoost-Azië, een bacteriestam die daar in 2012 is ontstaan. Die stam is echter niet rechtstreeks naar Jemen gereisd, maar wel via een omweg langs Oost-Afrika, waar ze lokale uitbraken veroorzaakte in 2013 en 2014.

Nog opmerkelijk: de Jemenitische cholerabacteriën blijken veel gevoeliger te zijn voor antibiotica, waardoor de kans klein is op superresistente microben die niet te bestrijden zijn.

Noten

  1. Nick Thomson, Wellcome Sanger Institute, Londen in Nature

Delen:

Gezondheid

Uit nieuw onderzoek blijkt dat mensen die na een COVID-vaccinatie hogere koorts krijgen, vaak vergelijkbare darmkenmerken vertonen.

Wereldwijd doemen steeds meer bacteriën op die zich niet langer door antibiotica laten tegenhouden. Om deze gevaarlijke infecties te bestrijden, richten onderzoekers hun pijlen nu op speciale virussen die de ziektekiemen alsnog uitschakelen, zogeheten bacteriofagen. Ondanks dat artsen ze al decennia als therapie kunnen gebruiken, heeft hun toepassing een apart randje: ze moet zichzelf nog steeds bewijzen.

Vrouwen leven langer dan mannen, maar vaak minder lang in goede gezondheid. Rond de menopauze lijkt er iets te kantelen: niet alleen in de hormonen, maar in het hele lichaam. Steeds duidelijker wordt dat de eierstokken hierin een grote rol spelen. Maar hoe precies? In Berlijn onderzoeken wetenschappers een diertje dat hier meer inzicht in geeft: de naakte molrat.

Wie een leven lang gezonde keuzes maakt krijgt toch soms kanker. En wie er alle mogelijke kantjes vanaf loopt soms niet. In zijn boek Waarom we kanker krijgen en wat we eraan kunnen doen legt Philippe Westerlinck, radiotherapeut-oncoloog en wetenschappelijk onderzoeker aan het Universitair Ziekenhuis in Luik, in detail uit hoe dat komt en waarom het vaak de moeite loont om te proberen je risico te beperken.

Voor vrouwen die door vulvakanker een deel van hun clitoris kwijtraken, is nu eindelijk een reconstructie mogelijk waarbij ook de seksuele functie behouden blijft.

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 wordt gezamenlijk toegekend aan Karl Deisseroth (Verenigde Staten), Peter Hegemann (Duitsland) en Georg Nagel (Duitsland) voor de ontwikkeling van optogenetica, een methode waarmee kan worden aangetoond hoe zenuwcellen herinneringen, gevoelens en gedragingen in het levende brein vormgeven.

Hoe verschillend is elk lichaam? Open een anatomieboek en je ziet een menselijk lichaam met botten die op een vaste plaats zitten, organen met een vaste vorm en bloedvaten die netjes een uitgetekende route volgen. Maar bestaat er iets als een standaardlichaam? Het antwoord is eenvoudig: nee.

Begrijpen hoe de hersenen herinneringen, gevoelens en gedrag vormen, is al jaren een droom van onderzoekers. Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel ontvangen de Nobelprijs voor Geneeskunde 2026 voor hun ontdekkingen die leidden tot optogenetica. Met deze techniek kunnen onderzoekers zenuwcellen in levende hersenen gericht aan- en uitzetten.

Er is geen behandeling voor mazelen. Antivirale middelen hebben geen vat op het mazelenvirus. Daarom is vaccinatie zo cruciaal.

Meer over Gezondheid

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven