Waar komt dit nieuws vandaan?
Follow the Money (FTM) is een platform voor onafhankelijke onderzoeksjournalistiek in Nederland. Zij postten op 26 februari 2026 een bericht op basis van een eigen dossier, met als titel ‘Gemeenten negeerden gezondheidsrisico’s en bouwden tienduizenden woningen naast geitenhouderijen’ (1).
Volgens FTM stapelen de wetenschappelijke rapporten zich sinds 2011 op: in de buurt van een geitenhouderij wonen is slecht voor je gezondheid. Sinds 2017 adviseert de Nederlandse GGD (gemeentelijke gezondheidsdiensten) daarom aan gemeenten aan om zo min mogelijk woningen te bouwen binnen twee kilometer van een geitenhouderij. Maar in de praktijk is dat niet gebeurd. Volgens FTM zijn sinds 2019 nog tienduizend woningen gebouwd binnen een kilometer afstand van een geitenhouderij. Daarom brengt ze het dossier onder de aandacht.
Hoe moet je dit nieuws interpreteren?
Het Nederlandse vervolgonderzoek Veehouderij en Gezondheid Omwonenden (VGO) houdt cijfers bij over de gezondheid van omwonenden van veehouderijen (2). Daaruit blijkt al jaren dat longontstekingen vaker voorkomen bij mensen die binnen 2 km van een geitenhouderij wonen.
In de stallen van geitenhouderijen zijn bacteriën gevonden die deze longontstekingen mogelijk verklaren. Het blijft echter moeilijk te bewijzen wat de verklaring is, stelt het Nederlands Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Mogelijk spelen stof en andere gifstoffen, uit de mest bijvoorbeeld, een rol (3).
Wat is er bekend over dit verhoogde risico op een longontsteking?
Het verhoogde risico is enkel aangetoond voor omwonenden van geitenhouderijen met minstens 50 geiten (4).
Het risico is het grootst voor mensen die binnen 500 meter van zo’n geitenhouderij wonen en veel buitenshuis zijn: het risico neemt toe met een factor 1,3 tot 4,4 (5).
Voor een gezonde volwassene is het risico op een longontsteking heel klein. Dat risico wordt maar ietsje groter: naar schatting 2 tot 3 per 100 mensen per jaar ontwikkelt in de buurt van een geitenhouderij een longontsteking. Dat is meer dan het dubbele dan in streken zonder geiten in de buurt, maar het blijft slechts een klein risico.
Voor zwangere vrouwen en mensen die chronisch ziek zijn, is het risico groter dan voor gezonde volwassenen.
Volwassenen lopen een groter risico dan kinderen.
Mensen die werken in een geitenhouderij lopen het grootste risico.
Tussen 500 meter en 2000 meter van een geitenhouderij neemt het extra risico geleidelijk af.
Q-koorts
Er is 1 bacterie die kan worden overgedragen van geit (of schaap) naar mens: Coxiella burnetti. Die bacterie veroorzaakt bij de mens Q-koorts. Q-koorts veroorzaakt meestal geen klachten. Soms wel wat grieperigheid, en een enkele keer een longontsteking. Maar deze bacterie vindt men lang niet altijd terug bij omwonenden van een geitenhouderij met een longontsteking.
En in België?
Het onderzoek werd voornamelijk in Nederland gevoerd. Maar het is heel aannemelijk dat omwonenden van een geitenboerderij ook in Vlaanderen en elders in de wereld een iets groter risico lopen op een longontsteking.
Conclusie
Wie binnen een afstand van 2 kilometer van een geitenboerderij of -houderij met minstens 50 geiten woont, loopt iets meer risico op een longontsteking. Dat blijkt uit herhaaldelijke Nederlandse studies die de gezondheid van omwonenden van veehouderijen nauwkeurig bijhouden. Geitenhouderijen verspreiden fijn stof en geiten verspreiden zelf ook bacteriën, waarvan er een aantal longontstekingen kunnen veroorzaken. Een stijging van 73% lijkt veel, maar in werkelijkheid blijft het laag, omdat longontstekingen weinig voorkomen. Heb je enkele hobby-geitjes in je tuin? Dan is het risico verwaarloosbaar.
Referenties
(1) Follow the Money. Woon je in de buurt van een geitenboerderij? Dan is je kans op longontsteking maar liefst 73 procent hoger … Facebook. 26 februari 2026. (Gebaseerd op het artikel https://www.ftm.nl/artikelen/duizenden-woningen-te-dicht-bij-geitenhouderijen-ondanks-waarschuwingen)
(4) Freidl G, Spruijt I, Borlée F et al. Livestock-associated risk factors for pneumonia in an area of intensive animal farming in the Netherlands. PLoS One 2017;12(3):e0174796
(5) Lotterman A, Baliatsas C, de Rooij M et al. Increased risk of pneumonia amongst residents living near goat farms in different livestock-dense regions in the Netherlands. PLoS One 2023;18(7):e0286972.
Dit is een artikel van:
Gezondheid en Wetenschap
Schrijf je in op onze nieuwsbrief
En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.