Waar komt dit nieuws vandaan?
Bijna alle darmkankers beginnen met een onschuldige darmpoliep. Dat is een uitstulping in het darmslijmvlies die goedaardig is, maar na een tiental jaar kwaadaardig kan worden.
Zo’n darmpoliep bloedt gemakkelijk, en dat bloed vermengt zich met stoelgang.
Bloed in de stoelgang zie je niet, in tegenstelling tot bloedverlies door aambeien, dat meestal op de stoelgang of op het toiletpapier zit.
Onzichtbaar bloed kan worden opgespoord met een stoelgangtest. Die test kan je nu kopen bij Kruidvat als ‘diagnostische zelftest voor darmkanker’ (1). Wanneer zo’n test positief is, betekent dat niet automatisch dat je darmkanker hebt. Maar je krijgt wel de raad om naar je huisarts te gaan voor verder onderzoek.
Het Bevolkingsonderzoek Darmkanker (2) stuurt iedereen tussen 50 en 74 jaar om de 2 jaar een uitnodiging met een gratis stoelgangtest die hetzelfde doet: onzichtbaar bloedverlies opsporen. De zelftest van Kruidvat kan je daarentegen op iedere leeftijd doen, want volgens Kruidvat komt meer dan 1 op 10 nieuwe gevallen van darmkanker voor bij mensen jonger dan 50 jaar.
Het Centrum voor Kankeropsporing raadt de zelftest van Kruidvat niet aan.
Hoe moet je dit nieuws interpreteren?
Volgens het Belgisch Kankerregister wordt 95% van alle diagnoses darmkanker gesteld bij 50-plussers (3).
In Vlaanderen treft 5% van alle darmkankers mensen jonger dan 50 jaar: dat is 1 op 20 (en niet ‘meer dan 1 op 10’). Voor personen jonger dan 40 jaar is darmkanker een zeldzame kanker (2% van alle diagnoses darmkanker) (3).
Een positieve zelftest (bloed in de stoelgang) kan wijzen op darmkanker, maar een aanzienlijk deel daarvan heeft een andere, onschuldige oorzaak (bijvoorbeeld aambeien of een darmontsteking).
Om zeker te zijn, moet iedereen een coloscopie ondergaan. Dat is geen aangenaam onderzoek (je darm moet proper zijn en daarom moet je enkele liters laxeervloeistof drinken) en het heeft een klein risico op complicaties. Daarover vermeldt de website van Kruidvat niets.
Het Centrum voor Kankeropsporing / Departement Zorg maakt nog de volgende bezwaren:
De kwaliteit van deze commerciële zelftest is niet gegarandeerd.
De resultaten worden nergens geregistreerd.
Je huisarts is niet op de hoogte als je zelf zo’n test doet.
Conclusie
Op eigen houtje een zelftest doen, zoals de test van Kruidvat, is niet altijd een goed idee en heeft belangrijke consequenties. Deze tests geven geregeld afwijkende resultaten: er zit bloed in de stoelgang, maar na verder onderzoek blijkt het vals alarm. Om dat te weten, moet je een coloscopie laten doen, wat geen pretje is. Darmkanker komt niet vaak voor bij personen jonger dan 50 jaar. Van alle darmkankers in Vlaanderen treft 95% 50-plussers. Het Bevolkingsonderzoek Dikkedarmkanker is daarom gericht op alle 50- tot 74-jarigen.
Bronnen
(1) Kruidvat. Stop Darmkanker: wees er op tijd bij! 6 tips. 27 februari 2025.
(2) Bevolkingsonderzoek Dikkedarmkanker. De stoelgangstest: Wij doen het. En wat doe jij?
Dit is een artikel van:
Gezondheid en Wetenschap
Schrijf je in op onze nieuwsbrief
En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.