Kankercellen beter blootgelegd

Kankercellen beter blootgelegd

Delen:

Beeld: VUBETRO

Tijdens ingrepen op kankerpatiënten is het voor chirurgen heel belangrijk dat ze het kankerweefsel perfect kunnen onderscheiden van het gezonde weefsel eromheen om tumoren exact te kunnen verwijderen. Bestaande beeldvormingstechnieken, zoals MRI- of CT-scans, geven vaak geen voldoende gedetailleerd beeld om dat mogelijk te maken.

Fluorescentiebeeldvorming is een nieuwere techniek waarbij het onderscheid tussen weefsels gedetailleerder wordt gemaakt door de hoeveelheid licht te meten die door contraststoffen wordt uitgezonden. Ze werkt op basis van de fysische eigenschap van contraststoffen om licht van een bepaalde golflengte te absorberen en weer uit te zenden. Maar ook die techniek heeft beperkingen: er is geen nauwkeurige aflijning te zien in de lichtintensiteit tussen het kankerweefsel en het gezonde weefsel errond.

Fluorescentie Levensduur Beeldvorming lost dat probleem op door zich niet te focussen op de lichtintensiteit, maar op de tijd die een contraststof nodig heeft om dit licht uit te zenden, of dus hoelang ze blijft nagloeien. Om dit mogelijk te maken ontwikkelde de onderzoeksgroep ETRO van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) een gespecialiseerde camera die de fluorescentielevensduur, die ongeveer een nanoseconde duurt, nauwkeurig kan meten. Hun systeem werd grondig getest in samenwerking met de onderzoeksgroep MITH van de VUB, gespecialiseerd in contraststoffen, waardoor het nu klaar is voor de volgende stap.

Vooraleer fluorescentielevensduurbeeldvorming bij de mens kan toegepast worden, wordt de camera nu gebruikt bij honden met kanker, in samenwerking met de faculteit dierengeneeskunde aan de Universiteit Gent. Hierbij is niet enkel een beeld van de levensduur noodzakelijk, maar ook een kleurenbeeld om de chirurg de nodige context te geven tijdens de operatie.

Met de financiële steun van Vlaanderen, Brussel en de EU hebben de onderzoekers de opname van kleuren en de fluorescentielevensduur kunnen combineren in één camera. Hierdoor is het systeem compacter, nauwkeuriger en gebruiksvriendelijker voor chirurgen, wat moet leiden tot betere resultaten voor kankerpatiënten.

Delen:

Uit nieuw onderzoek blijkt dat mensen die na een COVID-vaccinatie hogere koorts krijgen, vaak vergelijkbare darmkenmerken vertonen.

Antibioticaresistentie is een van de grootste uitdagingen voor de geneeskunde. Door systematisch DNA-fragmenten uit antibioticaresistente bacteriën uit te schakelen, kunnen we achterhalen welke genen essentieel zijn voor hun overleving. Sommige van die genen maken bacteriën misschien opnieuw gevoelig voor antibiotica wanneer ze worden uitgeschakeld. Die kennis helpt onderzoekers om sneller doelgerichte therapie te ontwikkelen en zo de groeiende crisis voor te blijven.

Wereldwijd doemen steeds meer bacteriën op die zich niet langer door antibiotica laten tegenhouden. Om deze gevaarlijke infecties te bestrijden, richten onderzoekers hun pijlen nu op speciale virussen die de ziektekiemen alsnog uitschakelen, zogeheten bacteriofagen. Ondanks dat artsen ze al decennia als therapie kunnen gebruiken, heeft hun toepassing een apart randje: ze moet zichzelf nog steeds bewijzen.

Vrouwen leven langer dan mannen, maar vaak minder lang in goede gezondheid. Rond de menopauze lijkt er iets te kantelen: niet alleen in de hormonen, maar in het hele lichaam. Steeds duidelijker wordt dat de eierstokken hierin een grote rol spelen. Maar hoe precies? In Berlijn onderzoeken wetenschappers een diertje dat hier meer inzicht in geeft: de naakte molrat.

Wie een leven lang gezonde keuzes maakt krijgt toch soms kanker. En wie er alle mogelijke kantjes vanaf loopt soms niet. In zijn boek Waarom we kanker krijgen en wat we eraan kunnen doen legt Philippe Westerlinck, radiotherapeut-oncoloog en wetenschappelijk onderzoeker aan het Universitair Ziekenhuis in Luik, in detail uit hoe dat komt en waarom het vaak de moeite loont om te proberen je risico te beperken.

Voor vrouwen die door vulvakanker een deel van hun clitoris kwijtraken, is nu eindelijk een reconstructie mogelijk waarbij ook de seksuele functie behouden blijft.

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 wordt gezamenlijk toegekend aan Karl Deisseroth (Verenigde Staten), Peter Hegemann (Duitsland) en Georg Nagel (Duitsland) voor de ontwikkeling van optogenetica, een methode waarmee kan worden aangetoond hoe zenuwcellen herinneringen, gevoelens en gedragingen in het levende brein vormgeven.

Hoe verschillend is elk lichaam? Open een anatomieboek en je ziet een menselijk lichaam met botten die op een vaste plaats zitten, organen met een vaste vorm en bloedvaten die netjes een uitgetekende route volgen. Maar bestaat er iets als een standaardlichaam? Het antwoord is eenvoudig: nee.

Begrijpen hoe de hersenen herinneringen, gevoelens en gedrag vormen, is al jaren een droom van onderzoekers. Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel ontvangen de Nobelprijs voor Geneeskunde 2026 voor hun ontdekkingen die leidden tot optogenetica. Met deze techniek kunnen onderzoekers zenuwcellen in levende hersenen gericht aan- en uitzetten.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven