Onderzoekers¹ gingen na in welke mate de genetische evolutie van de mens een rol speelt in de ontwikkeling van overgewicht en obesitas. Wanneer we koolhydraatrijke producten zoals brood, rijst, deegwaren of bietsuiker eten, worden deze snel afgebroken tot glucose, een belangrijke bouwsteen van suiker. Glucose levert energie aan de hersenen en aan andere lichaamsweefsels. Te veel glucose is echter ongezond. Ons hormoon insuline zorgt ervoor dat er niet te veel glucose in het bloed circuleert. Insuline opent de cellen, waardoor glucose uit het bloed naar de cellen gaat. Als het hormoon insuline niet of onvoldoende werkt, dan ontstaat diabetes, en blijft er te veel glucose in het bloed circuleren.
Bij de mens speelt een eiwit met de naam CHC22 ook een belangrijke rol in deze glucoseregeling. Na analyse van de genetische code van dit eiwit besluiten onderzoekers dat de primitieve mens door de opkomst van de landbouw meer koolhydraten ging eten. Door meer koolhydraten te eten, stijgt de glucoseconcentratie in het bloed sneller. Daardoor hebben sommige mensen een gewijzigd eiwit CHC22 dat de glucosehuishouding nog sneller kan regelen in vergelijking met het oude eiwit. Het nieuwe eiwit zou ons kunnen beschermen tegen te hoge suikerspiegels in het bloed, met minder risico op overgewicht en diabetes. Ongeveer de helft van de wereldbevolking heeft dit aangepaste eiwit.
Hoe moeten we dit nieuws interpreteren?
De hypothese van de wetenschappers verklaart niet waarom overgewicht en obesitas zo drastisch gestegen zijn sinds de jaren 1980
De onderzoekers brengen een nieuwe hypothese aan over een mogelijke genetische oorsprong van overgewicht en obesitas. Het type eiwit CHC22 waarover we beschikken zou volgens hun theorie kunnen verklaren waarom sommigen sneller bijkomen dan anderen. Deze hypothese verklaart echter niet waarom overgewicht en obesitas zo drastisch gestegen zijn sinds de jaren 1980.
Een ander tegenargument is tijd: als een oeroude genetische wijziging echt aan de basis ligt van de snellere of tragere glucoseverwerking, dan zouden overgewicht en obesitas reeds lang veelvuldig voorkomen.
Volgens de hypothese van de onderzoekers zouden mensen met overgewicht en obesitas overigens meer van het oude eiwit hebben in vergelijking met slanke mensen. Dit werd echter nog niet onderzocht.
Conclusie
Een Britse studie schuift een nieuwe genetische hypothese naar voor die het veelvuldig voorkomen van overgewicht en obesitas in onze maatschappij zou kunnen verklaren. De sleutel zou liggen in het al dan niet efficiënt verwerken van suiker uit voeding. Hoe sneller die verwerkt wordt, hoe kleiner de kans op overgewicht. Dit is echter een hypothese, waarvoor op dit moment geen enkel bewijs bestaat.
Noten
Fumagalli M, Camus SM, Diekmann Y, Burke A, Camus MD, Norman PJ, Joseph A, Abi-Rached L, Benazzo A, Rasteiro R, Mathieson I, Topf M, Parham P, Thomas MG, Brodsky FM. Genetic diversity of CHC22 clathrin impacts its function in glucose metabolism. Elife. 2019 Jun 4;8. pii: e41517.
Schrijf je in op onze nieuwsbrief
En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.