Mattijs Bulcaen (KU Leuven) wint de Eos Pipet 2025 én de Publieksprijs

  • 10 september 2025
Mattijs Bulcaen (KU Leuven) wint de Eos Pipet 2025 én de Publieksprijs

Delen:

Met prime editing-technologie slaagde Mattijs Bulcaen erin DNA-fouten te corrigeren in cellen van mucoviscidosepatiënten. Mucoviscidose of taaislijmziekte is in Europa de meest voorkomende erfelijke en dodelijke aandoening. De techniek, een geavanceerde vorm van genbewerking die voortbouwt op de bekende crispr-cas-technologie, toont veelbelovende resultaten bij gekweekte organoïden en luchtwegcellen. Bulcaen werkt nu aan methodes om de therapie veilig in de longen van patiënten te brengen.

‘De euforie die ik voelde, herinner ik me nog levendig’, zegt Bulcaen in een reactie. ‘Het betekende dat spellingcorrectie op chromosomen niet langer sciencefiction is. We zijn met het onderzoek een ware marathon aan het lopen, maar ik kan toch zeggen dat we de eerste helft - mét pittige obstakels - al overwonnen hebben.’

Met de award bekronen wetenschapsblad Eos en de Jonge Academie de meest beloftevolle jonge onderzoeker van het moment. Eos-journalist Ilse Boeren benoemde Bulcaen in naam van de vakjury als winnaar. Ook de Publieksprijs schrijft hij op zijn naam.

Bulcaen ontvangt twee gepersonaliseerde werken, een van kunstenaar Kevin Trappeniers (vakjuryprijs) en een van kunstenaar Nicolas Baeyens (Publieksprijs), beiden lid van de Jonge Academie.

Dit waren de laureaten:

  • Biochemicus Mattijs Bulcaen (KU Leuven) is pionier in de strijd tegen mucoviscidose. Hij werkt momenteel in de Verenigde Staten aan Harvard en MIT waar hij genetische correctietechnieken ontwikkelt voor erfelijke aandoeningen.

  • Jurist Naoual El Yattouti (Universiteit Antwerpen) onderzoekt discriminatie van zorgverleners op de werkvloer. Ze werkt nu aan een juridisch kader dat zorginstellingen kan helpen om inclusievere beleidslijnen te ontwikkelen, waarbij ze juridische en sociologische inzichten combineert.

  • Microbioloog Maude Jans (Universiteit Gent, VIB) richt zich op de rol van darmbacteriën bij de ontwikkeling van darmkanker. Haar onderzoek biedt perspectieven voor nieuwe therapieën om darmkanker te voorkomen en behandelen.

  • Bio-ingenieur Arne Janssens (Vrije Universiteit Brussel) deed onderzoek naar resistente bacteriën die een bedreiging vormen voor de volksgezondheid. Samen met zijn collega ontdekte hij een cruciaal klein eiwit (SlyB) dat gramnegatieve bacteriën beschermt tegen stress.

  • Colinda Scheele (Universiteit van Utrecht, KU Leuven, VIB) promoveerde aan het Nederlands Kanker Instituut met onderzoek naar stamcellen in borstweefsel. Ze ontdekte waarom niet alle genetische mutaties tot borstkanker leiden. Haar team werkt ook aan vroege detectiemethodes via tepelvocht en ontdekte dat chemotherapie effectiever is wanneer toegediend in de eerste helft van de menstruele cyclus.

Delen:

Uit nieuw onderzoek blijkt dat mensen die na een COVID-vaccinatie hogere koorts krijgen, vaak vergelijkbare darmkenmerken vertonen.

Wereldwijd doemen steeds meer bacteriën op die zich niet langer door antibiotica laten tegenhouden. Om deze gevaarlijke infecties te bestrijden, richten onderzoekers hun pijlen nu op speciale virussen die de ziektekiemen alsnog uitschakelen, zogeheten bacteriofagen. Ondanks dat artsen ze al decennia als therapie kunnen gebruiken, heeft hun toepassing een apart randje: ze moet zichzelf nog steeds bewijzen.

Vrouwen leven langer dan mannen, maar vaak minder lang in goede gezondheid. Rond de menopauze lijkt er iets te kantelen: niet alleen in de hormonen, maar in het hele lichaam. Steeds duidelijker wordt dat de eierstokken hierin een grote rol spelen. Maar hoe precies? In Berlijn onderzoeken wetenschappers een diertje dat hier meer inzicht in geeft: de naakte molrat.

Wie een leven lang gezonde keuzes maakt krijgt toch soms kanker. En wie er alle mogelijke kantjes vanaf loopt soms niet. In zijn boek Waarom we kanker krijgen en wat we eraan kunnen doen legt Philippe Westerlinck, radiotherapeut-oncoloog en wetenschappelijk onderzoeker aan het Universitair Ziekenhuis in Luik, in detail uit hoe dat komt en waarom het vaak de moeite loont om te proberen je risico te beperken.

Voor vrouwen die door vulvakanker een deel van hun clitoris kwijtraken, is nu eindelijk een reconstructie mogelijk waarbij ook de seksuele functie behouden blijft.

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 wordt gezamenlijk toegekend aan Karl Deisseroth (Verenigde Staten), Peter Hegemann (Duitsland) en Georg Nagel (Duitsland) voor de ontwikkeling van optogenetica, een methode waarmee kan worden aangetoond hoe zenuwcellen herinneringen, gevoelens en gedragingen in het levende brein vormgeven.

Hoe verschillend is elk lichaam? Open een anatomieboek en je ziet een menselijk lichaam met botten die op een vaste plaats zitten, organen met een vaste vorm en bloedvaten die netjes een uitgetekende route volgen. Maar bestaat er iets als een standaardlichaam? Het antwoord is eenvoudig: nee.

Begrijpen hoe de hersenen herinneringen, gevoelens en gedrag vormen, is al jaren een droom van onderzoekers. Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel ontvangen de Nobelprijs voor Geneeskunde 2026 voor hun ontdekkingen die leidden tot optogenetica. Met deze techniek kunnen onderzoekers zenuwcellen in levende hersenen gericht aan- en uitzetten.

Er is geen behandeling voor mazelen. Antivirale middelen hebben geen vat op het mazelenvirus. Daarom is vaccinatie zo cruciaal.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven