Organen uit de fabriek

Organen uit de fabriek

Delen:

'Humice are coming', voorspelde Nature eind vorig jaar. Volgens het gerenommeerde wetenschappelijke tijdschrift zouden humice, een samentrekking van humanized mice (vermenselijkte muizen), hun grote doorbraak kennen en een van de hoogtepunten van het wetenschapsjaar 2020 vormen.

De Japanse stamcelonderzoeker Hiromitsu Nakauchi, die teams leidt aan de universiteiten van Tokio en Stanford, had net daarvoor aangekondigd dat hij menselijke stamcellen wilde injecteren in muizen- of rattenembryo’s en zo hybride embryo’s maken. Vervolgens zou hij die humane muizenembryo’s transplanteren naar surrogaatdieren, zoals varkens, om verder te groeien. Sinds maart vorig jaar is dat wettelijk toegelaten in Japan.

Uiteindelijk wil Nakauchi organen van vooral menselijke oorsprong kweken in (grote) dieren. Die zouden chirurgen dan kunnen transplanteren naar patiënten ter vervanging van een slecht of niet meer functionerend orgaan.

Tamzak.

‘Door hun immuunsysteem als het ware te versleutelen, humaniseren we dieren’, stelt reumatoloog Frank Luyten (KU Leuven). ‘Het systeem werkt ruwweg als volgt: je injecteert of implanteert menselijke stamcellen of embryonale weefsels bij muizen of ratten. Hun immuunsysteem wordt gedeeltelijk geneutraliseerd. Daardoor valt het die menselijke cellen niet onmiddellijk aan.’

‘Binnen de juiste context kun je dan hybride weefsels aanmaken bij een muis of rat, of zelfs weefsels van volledig menselijke oorsprong. Een vergelijkbare aanpak is mogelijk bij grotere dieren als varkens of schapen, om dan te komen tot organen van menselijke proporties.’

Voor een leek komen Nakauchi’s experimenten heel dicht bij het creëren van een monster van Frankenstein, maar dan in het echt. Een deskundige als Luyten heeft bewondering voor de wetenschap erachter, maar heeft evengoed bedenkingen. ‘Ik zou me daar niet comfortabel bij voelen. Theoretisch kan het allemaal, en het lijkt een waardevolle piste om te verkennen. Maar laten we toch even afwachten, want er zijn verschillende obstakels aan verbonden.’

Het hele artikel lees je nu in Eos magazine.

Hoe veilig zijn de in het lab gekweekte weefsels? En is het mogelijk om ze op industriële schaal te produceren? Je lees het hele artikel nu in Eos magazine, te koop op tijdschriftenwinkel.be.

Delen:

Uit nieuw onderzoek blijkt dat mensen die na een COVID-vaccinatie hogere koorts krijgen, vaak vergelijkbare darmkenmerken vertonen.

Antibioticaresistentie is een van de grootste uitdagingen voor de geneeskunde. Door systematisch DNA-fragmenten uit antibioticaresistente bacteriën uit te schakelen, kunnen we achterhalen welke genen essentieel zijn voor hun overleving. Sommige van die genen maken bacteriën misschien opnieuw gevoelig voor antibiotica wanneer ze worden uitgeschakeld. Die kennis helpt onderzoekers om sneller doelgerichte therapie te ontwikkelen en zo de groeiende crisis voor te blijven.

Wereldwijd doemen steeds meer bacteriën op die zich niet langer door antibiotica laten tegenhouden. Om deze gevaarlijke infecties te bestrijden, richten onderzoekers hun pijlen nu op speciale virussen die de ziektekiemen alsnog uitschakelen, zogeheten bacteriofagen. Ondanks dat artsen ze al decennia als therapie kunnen gebruiken, heeft hun toepassing een apart randje: ze moet zichzelf nog steeds bewijzen.

Vrouwen leven langer dan mannen, maar vaak minder lang in goede gezondheid. Rond de menopauze lijkt er iets te kantelen: niet alleen in de hormonen, maar in het hele lichaam. Steeds duidelijker wordt dat de eierstokken hierin een grote rol spelen. Maar hoe precies? In Berlijn onderzoeken wetenschappers een diertje dat hier meer inzicht in geeft: de naakte molrat.

Wie een leven lang gezonde keuzes maakt krijgt toch soms kanker. En wie er alle mogelijke kantjes vanaf loopt soms niet. In zijn boek Waarom we kanker krijgen en wat we eraan kunnen doen legt Philippe Westerlinck, radiotherapeut-oncoloog en wetenschappelijk onderzoeker aan het Universitair Ziekenhuis in Luik, in detail uit hoe dat komt en waarom het vaak de moeite loont om te proberen je risico te beperken.

Voor vrouwen die door vulvakanker een deel van hun clitoris kwijtraken, is nu eindelijk een reconstructie mogelijk waarbij ook de seksuele functie behouden blijft.

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 wordt gezamenlijk toegekend aan Karl Deisseroth (Verenigde Staten), Peter Hegemann (Duitsland) en Georg Nagel (Duitsland) voor de ontwikkeling van optogenetica, een methode waarmee kan worden aangetoond hoe zenuwcellen herinneringen, gevoelens en gedragingen in het levende brein vormgeven.

Hoe verschillend is elk lichaam? Open een anatomieboek en je ziet een menselijk lichaam met botten die op een vaste plaats zitten, organen met een vaste vorm en bloedvaten die netjes een uitgetekende route volgen. Maar bestaat er iets als een standaardlichaam? Het antwoord is eenvoudig: nee.

Begrijpen hoe de hersenen herinneringen, gevoelens en gedrag vormen, is al jaren een droom van onderzoekers. Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel ontvangen de Nobelprijs voor Geneeskunde 2026 voor hun ontdekkingen die leidden tot optogenetica. Met deze techniek kunnen onderzoekers zenuwcellen in levende hersenen gericht aan- en uitzetten.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven