EOS wetenschap
Gezondheid

Waarom zaait kanker vaak uit naar de longen?

Waarom zaait kanker vaak uit naar de longen?

Delen:

Om uit te zoeken waarom dat zo is, bestudeerden¹ onderzoekers van het lab van prof. Sarah-Maria Fendt (VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie) de cellen van agressieve uitzaaiingen in de longen. Ze ontdekten dat er in de kankercellen sprake was van een alternatief translatieprogramma. Translatie is het proces waarbij onze genetische code als sjabloon wordt gebruikt om in cellen eiwitten te maken. Een verandering in het translatieprogramma resulteert in een reeks verschillende eiwitten waardoor kankercellen gemakkelijker in de longomgeving kunnen groeien.

In hun zoektocht naar wat dit alternatieve translatieprogramma bij agressieve uitzaaiingen in gang zet, vonden de onderzoekers in de longen van muizen en patiënten met borstkanker tot hun verrassing een zeer hoog niveau van het aminozuur aspartaat. Omdat dat niveau veel hoger was dan dat in de longen van muizen en patiënten zonder kanker, wees dit erop dat de beschikbaarheid van aspartaat belangrijk kon zijn voor de longmetastases.

Medicijnen

Toen ze ook dat verder onderzochten, ontdekten ze dat aspartaat niet door de kankercellen werd opgenomen zoals ze hadden verwacht, maar dat het een eiwit activeerde op het celoppervlak van kankercellen. De activatie van deze NMDA-receptor leidde tot een reeks van signalen die uiteindelijk de hypusinatie (activerende modificatie) van het eiwit eIF5A veroorzaakte. Dat bracht op zijn beurt een translatieprogramma op gang dat het vermogen van kankercellen vergroot om hun omgeving te veranderen en deze geschikter te maken voor agressieve groei.

Volgens Fendt suggereren de bevindingen dat aspartaat-gerelateerde signalen een veel voorkomend kenmerk kunnen zijn van kankercellen die in de longen groeien. Ze wijst er ook op dat er medicijnen beschikbaar zijn die zich kunnen richten op het mechanisme dat ze hebben geïdentificeerd en dat dit de basis kan vormen voor nieuwe behandelingen bij uitzaaiingen.

Via patienteninfo@vib.be kan iedereen vragen over dit en ander medisch georiënteerd onderzoek rechtstreeks bij VIB neerleggen.

Noten

  1. Doglioni et al. in Nature

Delen:

Gezondheid

Uit nieuw onderzoek blijkt dat mensen die na een COVID-vaccinatie hogere koorts krijgen, vaak vergelijkbare darmkenmerken vertonen.

Antibioticaresistentie is een van de grootste uitdagingen voor de geneeskunde. Door systematisch DNA-fragmenten uit antibioticaresistente bacteriën uit te schakelen, kunnen we achterhalen welke genen essentieel zijn voor hun overleving. Sommige van die genen maken bacteriën misschien opnieuw gevoelig voor antibiotica wanneer ze worden uitgeschakeld. Die kennis helpt onderzoekers om sneller doelgerichte therapie te ontwikkelen en zo de groeiende crisis voor te blijven.

Wereldwijd doemen steeds meer bacteriën op die zich niet langer door antibiotica laten tegenhouden. Om deze gevaarlijke infecties te bestrijden, richten onderzoekers hun pijlen nu op speciale virussen die de ziektekiemen alsnog uitschakelen, zogeheten bacteriofagen. Ondanks dat artsen ze al decennia als therapie kunnen gebruiken, heeft hun toepassing een apart randje: ze moet zichzelf nog steeds bewijzen.

Vrouwen leven langer dan mannen, maar vaak minder lang in goede gezondheid. Rond de menopauze lijkt er iets te kantelen: niet alleen in de hormonen, maar in het hele lichaam. Steeds duidelijker wordt dat de eierstokken hierin een grote rol spelen. Maar hoe precies? In Berlijn onderzoeken wetenschappers een diertje dat hier meer inzicht in geeft: de naakte molrat.

Wie een leven lang gezonde keuzes maakt krijgt toch soms kanker. En wie er alle mogelijke kantjes vanaf loopt soms niet. In zijn boek Waarom we kanker krijgen en wat we eraan kunnen doen legt Philippe Westerlinck, radiotherapeut-oncoloog en wetenschappelijk onderzoeker aan het Universitair Ziekenhuis in Luik, in detail uit hoe dat komt en waarom het vaak de moeite loont om te proberen je risico te beperken.

Voor vrouwen die door vulvakanker een deel van hun clitoris kwijtraken, is nu eindelijk een reconstructie mogelijk waarbij ook de seksuele functie behouden blijft.

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 wordt gezamenlijk toegekend aan Karl Deisseroth (Verenigde Staten), Peter Hegemann (Duitsland) en Georg Nagel (Duitsland) voor de ontwikkeling van optogenetica, een methode waarmee kan worden aangetoond hoe zenuwcellen herinneringen, gevoelens en gedragingen in het levende brein vormgeven.

Hoe verschillend is elk lichaam? Open een anatomieboek en je ziet een menselijk lichaam met botten die op een vaste plaats zitten, organen met een vaste vorm en bloedvaten die netjes een uitgetekende route volgen. Maar bestaat er iets als een standaardlichaam? Het antwoord is eenvoudig: nee.

Begrijpen hoe de hersenen herinneringen, gevoelens en gedrag vormen, is al jaren een droom van onderzoekers. Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel ontvangen de Nobelprijs voor Geneeskunde 2026 voor hun ontdekkingen die leidden tot optogenetica. Met deze techniek kunnen onderzoekers zenuwcellen in levende hersenen gericht aan- en uitzetten.

Meer over Gezondheid

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven