Waar komt dit nieuws vandaan?
Onder invloed van ultraviolette stralen (UVB) op de huid maakt ons lichaam zelf vitamine D aan. Daarom hebben we doorgaans hogere bloedconcentraties aan vitamine D in de zomermaanden. Wie regelmatig zonnecrème gebruikt om zich te beschermen tegen zonnebrand en huidkanker, houdt de ultraviolette stralen deels tegen. Volgens diverse bronnen op sociale media zou zonnecrème op die manier de vitamine D-productie blokkeren¹.
Hoe moet je dit nieuws interpreteren?
Om het precieze effect van zonnecrème op de vitamine D-productie te becijferen, zou je een studie moeten opzetten met proefpersonen die je blootstelt aan fel zonlicht. Daarbij zou je dan één groep zonnecrème moeten laten gebruiken en een tweede groep een placebocrème, die geen beschermingsfactor bevat. Nadien zou je dan kunnen nagaan welke groep het meeste vitamine D in het bloed heeft.
Maar zo’n onderzoek wordt niet gedaan, omdat mensen blootstellen aan fel zonlicht zonder bescherming ethisch niet verantwoord is. Ze kunnen verbranden en lopen meer risico op huidkanker.
Er bestaan wel studies die ons onrechtstreeks inzicht geven in de impact van zonnecrème op het vitamine D-gehalte in het bloed. Uit een overzichtsstudie² van tientallen van zulke studies, kunnen we het volgende afleiden:
Enkele experimenten met een beperkt aantal deelnemers die werden blootgesteld aan kunstlicht met UV-stralen, tonen dat mensen die zonnecrème gebruiken, iets minder vitamine D in het bloed hebben. Maar kunstlicht is geen echt zonlicht.
In de praktijk vinden twee Australische studies in het echte leven geen verschil in vitamine D-concentratie tussen mensen die dagelijks zonnecrème gebruiken en mensen die dat nooit of sporadisch doen.
In deze studies werd wel zonnecrème gebruikt met een lage beschermingsfactor (SPF 16), waardoor je geen conclusies kan trekken over de zonnecrèmes met een hoge beschermingsfactor (bij ons wordt SPF 30 tot 50 aanbevolen).
De zon is in Australië ook sterker dan in Europa. Mogelijk dringt ze nog voldoende door tot de huid.
Andere studies uit andere continenten komen tot wisselende resultaten.
De meeste studies vinden geen verschil in vitamine D-concentraties bij zonnecrème-gebruikers versus niet-gebruikers.
Maar deze studies hebben wel meerdere tekortkomingen. Zo werd bijvoorbeeld de totale blootstelling aan zonlicht niet in rekening gebracht.
De tientallen studies uit dit overzicht laten de volgende conclusie toe: gebruik van zonnecrème heeft mogelijk een beperkte, maar geen noemenswaardige impact op het vitamine D-gehalte in het bloed. De invloed is hoogstwaarschijnlijk onvoldoende om tot tekorten te leiden³. Enkele keren per week een kwartiertje zon op je huid volstaat om voldoende vitamine D aan te maken.
Conclusie
Blootstelling aan zonlicht prikkelt de productie van vitamine D in de huid. Er is niet veel zonlicht nodig om het vitamine D-gehalte op peil te houden. Als je vaak zonnecrème met een hoge beschermingsfactor gebruikt, kan dat de productie een beetje verminderen. Maar niet in die mate dat dat zou leiden tot een tekort aan vitamine D. Zonnecrème gebruiken is belangrijk om je huid te beschermen tegen verbranden. Bovendien vermindert het je risico op huidkanker.
Noten
Diverse bronnen op sociale media
Neale R, Khan S, Lucas, M et al. The effect of sunscreen on vitamin D: a review. British Journal of Dermatology 2019;181:907–915.
Dit is een artikel van:
Gezondheid en Wetenschap
Schrijf je in op onze nieuwsbrief
En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.