Dit sterrenstelsel blaast ‘kolossale fonteinen’ de ruimte in

Dit sterrenstelsel blaast ‘kolossale fonteinen’ de ruimte in

Delen:

Beeld: ESO/A. Watts et al.

Het blaast gigantische hoeveelheden gas de ruimte in. Als dat zo doorgaat, blijft er geen gas meer over voor de geboorte van nieuwe sterren. Het stelsel zal dan eindigen als een inactieve verzameling van bejaarde sterren.

NGC 4383, zoals het stelsel heet, werd in 1862 ontdekt door de Duitse astronoom Eduard Schönfeld. Het bevindt zich op 62 miljoen lichtjaar afstand in de Virgo-cluster – een gigantische zwerm van sterrenstelsels. Eerdere waarnemingen deden al vermoeden dat NGC 4383 veel gas naar buiten blaast.

Een internationaal team van astronomen onder leiding van Adam Watts (Universiteit van West-Australië) heeft het stelsel nu in detail bestudeerd met het MUSE-instrument op de Europese Very Large Telescope in Noord-Chili. MUSE (Multi Unit Spectroscopic Explorer) legt elke pixel in het beeld vast in honderden verschillende kleuren. Zo wordt informatie verkregen over de beweging en de samenstelling van gas en sterren.

Vanuit de kern van het stelsel worden kolossale ‘fonteinen’ van gas omhoog en omlaag worden geblazen, tot afstanden van wel 20.000 lichtjaar

Op het samengestelde beeld is te zien dat er vanuit de kern van het stelsel (rechts van het midden) kolossale ‘fonteinen’ van gas omhoog en omlaag worden geblazen, tot afstanden van wel 20.000 lichtjaar. Dat gebeurt met snelheden van ruim tweehonderd kilometer per seconde. In totaal heeft NGC 4383 op deze manier al minstens vijftig miljoen zonmassa’s aan gas ‘verloren’.

De fonteinen worden ‘aangedreven’ door sterrenwinden en supernova-explosies in de kern van het stelsel. Het weggeblazen gas bestaat voornamelijk uit waterstof – het bouwmateriaal van nieuwe sterren. In de toekomst zal de stervormingsactiviteit in het stelsel dan ook afnemen.

Nooit eerder zijn dit soort galactische fonteinen zo gedetailleerd bestudeerd. In de toekomst hopen de astronomen nog veel meer sterrenstelsels zoals NGC 4383 onder de loep te nemen. De nieuwe resultaten zijn op 22 april gepubliceerd in Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.

Delen:

Heelal en ruimtevaart

Ongrijpbare ruimtevaartuigen die satellieten achtervolgen, zouden een ruimteoorlog kunnen ontketenen – of juist helpen de vrede in de ruimte te bewaren.

Dit is een artikel van: Scientific American

Hoe vang je een deeltje uit het universum dat vrijwel overal moeiteloos doorheen raast? Het antwoord ligt op een van de meest gure plekken op aarde: de poolkappen. Gewapend met radioantennes trok ik naar de Groenlandse ijskap om onze nieuwste ijstelescoop scherp te stellen.

Dit is een artikel van: Vlaamse PhD Cup

In het heelal speelt een sterrenorkest van ontelbare muzikanten kriskras door elkaar. Alleen kon nog niemand dit concert vastleggen. Als dat lukt, komen we meer te weten over waar sterren in het universum vandaan komen.

Dit is een artikel van: Vlaamse PhD Cup

De kleurrijke nevel in het midden van deze bijzondere fotocompositie is zo’n tienduizend jaar geleden ontstaan, toen een stervende ster zijn buitenste gaslagen de ruimte in blies.

Supernova’s laten sporen na op planeten en manen. Maar omdat de maanbodem continu wordt omgeploegd door meteorietinslagen, zijn wetenschappers dat spoor soms bijster. Een nieuw wiskundig model brengt orde in de chaos.

Bij ’s werelds grootste zoektocht naar donkere materie is een deeltje waargenomen dat niet verklaard kan worden.

Dit is een artikel van: Scientific American

Aanstaande zondag lanceert de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een gloednieuwe ruimtetelescoop: de Nancy Grace Roman Space Telescope. Roman, zoals het instrument kortweg wordt genoemd, gaat de komende vijf jaar miljarden sterren en sterrenstelsels in kaart brengen en werpt hopelijk nieuw licht op donkere materie en donkere energie.

Een internationaal team heeft 31 van de oudste quasars ontdekt, een nieuw record. Twee daarvan zijn de oudste ooit waargenomen. Ze liggen op meer dan dertien miljard lichtjaar van ons af en ontstonden in de ‘kleutertijd’ van het heelal.

In de nacht van woensdag 12 op donderdag 13 augustus zijn met het blote oog tal van 'vallende sterren' te zien. Dan vindt het maximum plaats van de jaarlijkse meteorenzwerm de Perseïden.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven