Bewijs voor opwarming van het Congobekken gered uit archieven
Uit een analyse van recent gedigitaliseerde historische weergegevens – die tot voor kort alleen beschikbaar waren als handgeschreven archiefstukken – blijkt dat het hele Congobekken consistent opwarmt sinds de jaren zestig.
De opwarmingstrend in het Congobekken blijkt uit gegevens die afkomstig zijn uit de papieren archieven van het Institut National pour l’Etude et la Recherche Agronomiques (INERA) in Yangambi (DR Congo) en het Rijksarchief van België. Zo zijn tussen 1961 en 1990 de gemiddelde temperaturen daar met een halve graad gestegen. Deze opwarming zet zich voort in de jaren 2000. Ook andere indicatoren, zoals het aantal warme dagen per jaar en neerslaggegevens, wijzen duidelijk in de richting van door de mens veroorzaakte klimaatverstoring.
Dat aantonen was geen sinecure. Tijdens twee veldcampagnes in 2023 heeft onderzoeker Derrick Muheki (Vrije Universiteit Brussel) samen met anderen meer dan 9000 handgeschreven maandelijkse bladen met weerswaarnemingen gefotografeerd, die waren geregistreerd op 37 stations verspreid over de DR Congo. Met behulp van hun eigen opensourceprogramma, MeteoSaver, kon het onderzoeksteam deze waarnemingen automatisch digitaliseren.
Een voorbeeld van het gedigitaliseerde archief van weermanuscripten in het INERA Section de Climatologie-archief in Yangambi, DRC. Foto met dank aan: Derrick Muheki.
De resulterende database bevat meer dan een miljoen dagelijkse (en soms vaker dan dagelijkse) weerswaarnemingen die, samen met eerder geredde gegevens, een van de grootste klimaatdatasets voor het Congobekken vormen. Het onderzoek verscheen maandag (12/10) in het tijdschrift Earth System Dynamics.‘Toen ik tijdens mijn bezoek aan INERA zag hoe kwetsbaar deze papieren archieven waren, besefte ik hoe urgent het werk om gegevens te redden is. Slechts enkele maanden voor mijn bezoek was een deel van het archief door brand beschadigd. We hadden tientallen jaren aan onvervangbare gegevens kunnen verliezen’, verklaart Muheki.
VUB-hoogleraar en hoofdauteur van de studie, Wim Thiery vult aan: ‘Ons onderzoek levert nieuw observationeel bewijs voor klimaatverandering in deze regio, waar weliswaar weinig gegevens beschikbaar zijn, maar die klimatologisch gezien van groot belang is.’ Hij ziet de dringende noodzaak van zulke projecten, met name in regio’s met weinig gegevens, om kennislacunes over klimaattrends te dichten. ‘Dit is vooral belangrijk voor regio’s in het Zuiden die nu al zwaar worden getroffen door klimaatverandering’, besluit Thiery.
De laatste controle van deze pagina was op 12 oktober 2026.
Schrijf je in op onze nieuwsbrief
En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.