Van de meer dan 41.000 wilde dieren die in 2025 in de acht erkende Vlaamse opvangcentra werden binnengebracht zijn driekwart vogels. Houtduiven springen opvallend erboven uit, gevolgd door merels, kauwen, Turkse tortels en mussen. De grootste groep gewonde vogels zijn jonge dieren die uit het nest zijn gevallen of die hun ouders verloren zijn. Een aanzienlijk deel van de binnengebrachte slachtoffers kwam onaangenaam in aanraking met huisdieren, en dan vooral met katten. Vogelbescherming Vlaanderen, die de cijfers eind maart bekendmaakte, vraagt katteneigenaars om hun geliefde huisdier tijdens het broedseizoen indien mogelijk ’s nachts binnen te houden.
Een bijzondere categorie, goed voor een kleine zes procent, vormen raamslachtoffers. Vogels lopen vooral vanaf mei tot eind oktober een hoger risico om tegen grote ramen en glaspartijen te vliegen, maar ook in andere maanden worden deze pechvogels binnengebracht, zo stelde onze redacteur Kim vast tijdens zijn bezoek aan het opvangcentrum van Oostende. De kleine tweeduizend raamslachtoffers per jaar in Vlaanderen zijn een onderschatting. ‘De helft van de botsingen blijft onopgemerkt, en de meeste vogels worden nooit gevonden omdat ze opgegeten worden door aaseters’, zegt dierenverzorgster Angel Molendijk verderop. Met haar analyse van veertig jaar Oostendse data ontving ze onlangs de Vlaamse Dierenwelzijnsprijs.
In de toekomst horen meeuwengeluiden net zo goed bij een stad als Brussel als ze vandaag doen in Oostende of Knokke
Het aantal botsingen nam over de jaren toe, ontdekte Molendijk, en dat hoeft niet te verbazen. De aanhoudende appartementisering van Vlaanderen betekent hogere gebouwen met grotere glaspartijen. De verstedelijking brengt ook extra lichtvervuiling met zich, wat vooral trekvogels die ’s nachts vliegen in problemen brengt. De toename van hoogbouw in het binnenland heeft ook andere gevolgen. De daken van appartementsgebouwen zijn ideale broedplaatsen voor meeuwen, en die zie je meer en meer verder van de kust opduiken. De zeevogels laten weinigen onberoerd. Ze zijn sierlijk, krachtig en intelligent, maar zorgen met hun geschreeuw en soms agressieve gedrag ook voor overlast. Meeuwen trekken naar de steden om er te blijven. In de toekomst horen meeuwengeluiden net zo goed bij een stad als Brussel als ze vandaag doen in Oostende of Knokke.
Vogels zijn geëvolueerd uit dinosauriërs. De huidige soorten gaan terug tot de vogelachtigen die 66 miljoen jaar geleden de meteorietinslag in de Golf van Mexico hebben overleefd. In het dossier over vogels legt evolutionair bioloog Steve Brusatte haarfijn uit hoe dat kon. Daarbij speelt een bijzondere vondst op de Sint-Pietersberg, gelegen op de Belgisch-Nederlandse grens nabij Maastricht, een hoofdrol. Asteriornis is een vroege moderne vogel, verwant aan de kip, die dankzij zijn kleine formaat, zijn tandeloze snavel en zijn apart eetpatroon ontsnapte aan de dino-doemdag. Het is een spannend verhaal dat niet zou misstaan in onze reeks Planeet België, maar dinosauriërs komen pas in een volgende aflevering aan bod. Een reden te meer om dit blad te blijven volgen.
Bestel het nieuwe nummer mét het dossier over vogels via tijdschriftenwinkel.be
Schrijf je in op onze nieuwsbrief
En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.