Allereerste kernexplosie deed uniek kristal ontstaan

Allereerste kernexplosie deed uniek kristal ontstaan

Delen:

16 juli 1945 was een historische dag in de geschiedenis van de mensheid. In de woestijn van de Amerikaanse staat New Mexico vond toen de allereerste nucleaire explosie plaats. Trinity, een atoombom met een plutoniumlading, produceerde een explosie equivalent aan 21 kiloton TNT. Dat was genoeg om alles in de onmiddellijke omgeving – woestijnbodem maar ook asfalt, de toren waarop de bom stond en allerhande instrumenten en bekabeling – in een oogwenk te doen verdampen. De immense toename van temperatuur en druk, gevolgd door een al even snelle afname, deed een nieuw, glasachtig materiaal ontstaan: trinitiet. Daarin hebben fysici nu een nieuw kristal ontdekt, de microscopische structuur waarin bij vaste stoffen de samenstellende atomen geschikt zijn.

Het kristal bestaat uit silicium-, calcium-, koper- en ijzeratomen, zowel afkomstig van natuurlijke als kunstmatige bronnen. De siliciumatomen vormen een kooi waarin de calciumatomen opgesloten zitten, met hier en daar een koper- en een ijzeratoom. Zogeheten clathraten of ‘kooiverbindingen’ zijn erg zeldzaam in de natuur. Hier waren een enorme temperatuur en druk nodig om er een te vormen.

De fysici noemen het kristal een ‘mineralogische momentopname’: het is een product van de extreme omstandigheden die heersten in het hart van de kernexplosie.

Bron: University of Florence, Italië

Delen:

Francis Halzen ontvangt de Nobelprijs voor Fysica 2026 voor zijn voortrekkersrol in het onderzoek naar hoog-energetische neutrino's met ijs. De fysicus werkt aan de University of Wisconsin, maar groeide op in België. Hij is de tweede Belg die de Nobelprijs voor Natuurkunde wint, na François Englert in 2013.

BlogNatuurwetenschappen

Er lag een krokodil in de kast

125 jaar geleden kocht de KU Leuven een collectie fossielen die ze nooit meer heeft bekeken. Voor het eerst is een groep studenten op zoek gegaan naar krokodilachtige botten. Zij vonden aanwijzingen voor Diplocynodon, de oudste alligatorachtige.

In de klas kun je het misschien verbieden. Toch blijkt het in de praktijk nog knap lastig om delen door nul altijd te vermijden.

Vorige week liet OpenAI weten dat zijn model een van de moeilijkste wiskundige problemen, het Navier-Stokesprobleem over vloeistofbewegingen, had opgelost. De claim moet nog bevestigd worden, maar welke doorbraak is de volgende? En wat betekent dat voor andere mysteries uit de wetenschap?

ColumnNatuurwetenschappen

De kracht van kruisbestuiving

Soms heeft een schilder een wiskundige nodig en soms heeft een wiskundige, zoals ik, een kunstenaar nodig om te zien hoe wonderlijk wiskunde voor niet-wiskundigen werkelijk is.

In China is barnsteen gevonden van maar liefst 385 miljoen jaar oud. Het stamt uit een tijd waarin insecten nog niet de grootste vijanden van planten waren.

Toen de Chicxulub-asteroïde 66 miljoen jaar geleden insloeg, was dat misschien nog maar het begin van de ramp. Nieuw onderzoek suggereert dat een wereldwijde stofdeken de hitte van de inslag vasthield en terugkaatste naar de aarde. Het gevolg? Wereldwijde natuurbranden die het einde van de dinosauriërs mogelijk al binnen enkele uren bezegelden.

ColumnNatuurwetenschappen

Bron van quantumkansen

Honderd zomers geleden deden kansen hun intrede in de quantummechanica. Dit gebeurde zonder veel fanfare: in een kort artikel van de theoretische fysicus Max Born uit Göttingen. Wetenschapsfilosoof Sylvia Wenackers schrijft over wat dit teweegbracht in de decennia daarna.

De ruimterots die 66 miljoen jaar geleden de dinosauriërs van de aardbodem veegde, blijkt veel zeldzamer te zijn dan gedacht. Onderzoekers identificeren haar als een uitzonderlijke meteorietsoort die nauwelijks op aarde gevonden wordt. Dat zet de deur open naar een nieuwe verklaring voor de massa-extinctie.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven