Eeuwige slaper: dino stierf ondergronds en bleef perfect bewaard

Een van de twee perfect bewaarde skeletten van Changmiania liaoningensis en een artistieke reconstructie. (Tekening: Carine Cise

Delen:

De zopas beschreven soort is de vroegste telg tot nu toe van de ornithopoden, een groep waartoe ook de Iguanodons van Bernissart behoren.

Paleontologen, waaronder Pascal Godefroit van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN), hebben een nieuwe dinosoort beschreven uit de Liaoning-provincie in het noordoosten van China. In de bekende Yixian-formatie (vroege krijttijdperk) zijn de voorbije twintig jaar al honderden prachtig bewaard gebleven dinosauriërskeletten opgegraven (waaronder gevederde dino’s).

Paleontologen doopten de nieuwe soort (en meteen ook nieuw geslacht) Changmiania liaoningensis. Ze beschreven hem op basis van twee intacte fossielen van zo’n 1,2 meter lang, die driedimensionaal bewaard gebleven zijn. Ze behoren tot de collecties van het Paleontological Museum in Liaoning. Ze komen uit de ‘Lujiatun Beds’, genoemd naar het nabijgelegen dorp, en zijn zo’n 125 miljoen jaar oud, even oud als de Iguanodons van Bernissart.

Modderstroom

‘Bepaalde lichaamskenmerken van Changmiania suggereren dat hij bovengronds leefde maar holen kon graven, een beetje zoals konijnen’, zegt Godefroit. ‘Hij had een korte maar robuuste nek en dito voorarmen, de bovenkant van de snuit was ‘schopvormig’, en hij had schouderbladen die typisch zijn voor gravers.’

Mogelijk werden deze twee exemplaren verrast toen hun hol instortte. ‘Ze liggen nog in levensechte houding en de fossielen vertonen geen slijtage of vraatsporen’, verklaart Godefroit. Vandaar de naam: Changmian betekent ‘eeuwige slaap’ in het Chinees. ‘Mogelijk werden de dieren verrast door een lahar, een modderstroom met vulkanisch materiaal. We weten dat de streek toen vulkanisch was.’

De twee prachtig bewaarde skeletten (A/B en C) van Changmiania liaoningensis. (foto: KBIN)

Primitiefste ornithopode

Een analyse van het skelet wijst uit dat dit de vroegste ornithopode dinosauriër tot nu toe is. Ornithopoden zijn een groep plantenetende dinosauriërs waartoe ook de Iguanodons van Bernissart en de hadrosauriërs (eendenbekdinosauriërs) behoren. Met de erg krachtige achterpoten en de lange, stijve staart kon Changmiania snel rennen.

De studie staat in PeerJ.

Delen:

Dit is een artikel van:

KBIN

Francis Halzen ontvangt de Nobelprijs voor Fysica 2026 voor zijn voortrekkersrol in het onderzoek naar hoog-energetische neutrino's met ijs. De fysicus werkt aan de University of Wisconsin, maar groeide op in België. Hij is de tweede Belg die de Nobelprijs voor Natuurkunde wint, na François Englert in 2013.

BlogNatuurwetenschappen

Er lag een krokodil in de kast

125 jaar geleden kocht de KU Leuven een collectie fossielen die ze nooit meer heeft bekeken. Voor het eerst is een groep studenten op zoek gegaan naar krokodilachtige botten. Zij vonden aanwijzingen voor Diplocynodon, de oudste alligatorachtige.

In de klas kun je het misschien verbieden. Toch blijkt het in de praktijk nog knap lastig om delen door nul altijd te vermijden.

Vorige week liet OpenAI weten dat zijn model een van de moeilijkste wiskundige problemen, het Navier-Stokesprobleem over vloeistofbewegingen, had opgelost. De claim moet nog bevestigd worden, maar welke doorbraak is de volgende? En wat betekent dat voor andere mysteries uit de wetenschap?

ColumnNatuurwetenschappen

De kracht van kruisbestuiving

Soms heeft een schilder een wiskundige nodig en soms heeft een wiskundige, zoals ik, een kunstenaar nodig om te zien hoe wonderlijk wiskunde voor niet-wiskundigen werkelijk is.

In China is barnsteen gevonden van maar liefst 385 miljoen jaar oud. Het stamt uit een tijd waarin insecten nog niet de grootste vijanden van planten waren.

Toen de Chicxulub-asteroïde 66 miljoen jaar geleden insloeg, was dat misschien nog maar het begin van de ramp. Nieuw onderzoek suggereert dat een wereldwijde stofdeken de hitte van de inslag vasthield en terugkaatste naar de aarde. Het gevolg? Wereldwijde natuurbranden die het einde van de dinosauriërs mogelijk al binnen enkele uren bezegelden.

ColumnNatuurwetenschappen

Bron van quantumkansen

Honderd zomers geleden deden kansen hun intrede in de quantummechanica. Dit gebeurde zonder veel fanfare: in een kort artikel van de theoretische fysicus Max Born uit Göttingen. Wetenschapsfilosoof Sylvia Wenackers schrijft over wat dit teweegbracht in de decennia daarna.

De ruimterots die 66 miljoen jaar geleden de dinosauriërs van de aardbodem veegde, blijkt veel zeldzamer te zijn dan gedacht. Onderzoekers identificeren haar als een uitzonderlijke meteorietsoort die nauwelijks op aarde gevonden wordt. Dat zet de deur open naar een nieuwe verklaring voor de massa-extinctie.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven