Menselijke lichaamscellen worden mini-magneetjes

Menselijke lichaamscellen worden mini-magneetjes

Delen:

Het klinkt als een veredelde kermistruc, maar onderzoekers proberen al jaren om lichaamscellen magnetisch te maken. Zo kunnen ze – in theorie - de werking van de cel van buitenaf besturen met een magnetisch veld. Tot nu toe gebruikten ze daarvoor het eiwit ferritine, dat zichzelf kan omvormen tot een ‘kooi’die tot 4500 ijzeratomen vasthoudt. Dat eiwit komt van nature in ons lichaam voor en zorgt voor de ijzeropslag in de lever en het beenmerg.

Genetisch knutselwerk

Hoewel ferritine heel wat ijzer kan bevatten, is dat nog niet genoeg om magnetische krachten te creëren die groot genoeg zijn voor praktische toepassingen. Chemicus Bianxiao Cui en haar collega’s aan de Universiteit van Stanford vonden daar iets op. Ze combineerden de ijzervasthoudende eigenschappen van ferritine met structurele eigenschappen van een ander proteïne: Inkabox-PAK4cat. Dat proteïne vormt binnenin de cel grote, staafvormige kristallen. De onderzoekers bedachten dat als ze de holle binnenkant van die kristallen aflijnen met ferritine, er wellicht genoeg ijzer is om een substantiële magnetische krachten op te wekken.

En zo geschiedde, al kwam er eerst wat genetisch knutselwerk aan te pas. Cui’s team versmolten de genen die in onze cellen verantwoordelijk zijn voor de bouw van ferritine met die voor Inkabox-PAK4cat. Vervolgens brachten ze die genen in bij menselijke cellen in een petrischaal. Die cellen slaagden erin een nieuw, gecombineerd proteïne te bouwen: grote kristallen met een kern van ferritine.

5 miljard ijzeratomen

Het enige ingrediënt dat nog ontbrak, was ijzer dat de ferritine kon binden. Na drie dagen braken de chemici de cellen op en voegden ijzer toe, waarna ze de kristallen met een magneet konden bewegen. Op dat moment zaten er in elk kristal vijf miljard ijzeratomen. De magnetische krachten die dat creëerde, waren 1.000.000.000 keer groter dan die van één ijzer bevattend molecule ferritine. De kristallen konden vervolgens ook in lichaamscellen worden ingebracht.

Delen:

Uit nieuw onderzoek blijkt dat mensen die na een COVID-vaccinatie hogere koorts krijgen, vaak vergelijkbare darmkenmerken vertonen.

Antibioticaresistentie is een van de grootste uitdagingen voor de geneeskunde. Door systematisch DNA-fragmenten uit antibioticaresistente bacteriën uit te schakelen, kunnen we achterhalen welke genen essentieel zijn voor hun overleving. Sommige van die genen maken bacteriën misschien opnieuw gevoelig voor antibiotica wanneer ze worden uitgeschakeld. Die kennis helpt onderzoekers om sneller doelgerichte therapie te ontwikkelen en zo de groeiende crisis voor te blijven.

Wereldwijd doemen steeds meer bacteriën op die zich niet langer door antibiotica laten tegenhouden. Om deze gevaarlijke infecties te bestrijden, richten onderzoekers hun pijlen nu op speciale virussen die de ziektekiemen alsnog uitschakelen, zogeheten bacteriofagen. Ondanks dat artsen ze al decennia als therapie kunnen gebruiken, heeft hun toepassing een apart randje: ze moet zichzelf nog steeds bewijzen.

Vrouwen leven langer dan mannen, maar vaak minder lang in goede gezondheid. Rond de menopauze lijkt er iets te kantelen: niet alleen in de hormonen, maar in het hele lichaam. Steeds duidelijker wordt dat de eierstokken hierin een grote rol spelen. Maar hoe precies? In Berlijn onderzoeken wetenschappers een diertje dat hier meer inzicht in geeft: de naakte molrat.

Wie een leven lang gezonde keuzes maakt krijgt toch soms kanker. En wie er alle mogelijke kantjes vanaf loopt soms niet. In zijn boek Waarom we kanker krijgen en wat we eraan kunnen doen legt Philippe Westerlinck, radiotherapeut-oncoloog en wetenschappelijk onderzoeker aan het Universitair Ziekenhuis in Luik, in detail uit hoe dat komt en waarom het vaak de moeite loont om te proberen je risico te beperken.

Voor vrouwen die door vulvakanker een deel van hun clitoris kwijtraken, is nu eindelijk een reconstructie mogelijk waarbij ook de seksuele functie behouden blijft.

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2026 wordt gezamenlijk toegekend aan Karl Deisseroth (Verenigde Staten), Peter Hegemann (Duitsland) en Georg Nagel (Duitsland) voor de ontwikkeling van optogenetica, een methode waarmee kan worden aangetoond hoe zenuwcellen herinneringen, gevoelens en gedragingen in het levende brein vormgeven.

Hoe verschillend is elk lichaam? Open een anatomieboek en je ziet een menselijk lichaam met botten die op een vaste plaats zitten, organen met een vaste vorm en bloedvaten die netjes een uitgetekende route volgen. Maar bestaat er iets als een standaardlichaam? Het antwoord is eenvoudig: nee.

Begrijpen hoe de hersenen herinneringen, gevoelens en gedrag vormen, is al jaren een droom van onderzoekers. Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel ontvangen de Nobelprijs voor Geneeskunde 2026 voor hun ontdekkingen die leidden tot optogenetica. Met deze techniek kunnen onderzoekers zenuwcellen in levende hersenen gericht aan- en uitzetten.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven