Leven we langer ziektevrij dankzij gezonde eet- en leefgewoonten?

Een studie¹ op meer dan 110.000 mensen toonde aan dat gezonde eet- en leefgewoonten het ziektevrije leven tot tien jaar kan verlengen.

Waar komt dit nieuws vandaan?

Internationale onderzoekers gingen na hoe de levenskwaliteit evolueerde in functie van eet- en leefgewoonten. Ze omschreven de levenskwaliteit als het aantal jaren dat een deelnemers vrij is van chronische aandoeningen zoals diabetes, hartziekten en kanker.

De onderzoekers deelden het begrip 'gezonde- eet en leefgewoonten' op in de volgende categorieën:

• nooit roken;

• een Body Mass Index tussen 18,5 en 24,9 kg/m2;

• 30 minuten fysieke activiteit per dag;

• een matige alcoholconsumptie;

  • Dit komt neer op één glas per dag voor vrouwen, twee glazen per dag voor mannen.

• een voedingsscore boven de 40 punten;

  • Deze score bepaalden de onderzoekers aan de hand van de Healthy Eating Score. Dat is een systeem dat punten toekent aan de hand van hoeveel fruit, groenten, melkproducten, verzadigde vetzuren en zout iemand dagelijks gebruikt.

Per onderdeel waar ze aan voldeden, kregen de deelnemers een punt. De score voor eet- en leefgewoonten kon dus variëren van nul (zeer ongezond) tot vijf (zeer gezond).

In totaal volgden de onderzoekers 73.196 verpleegsters gedurende 34 jaar op, alsook 38.366 mannen werkzaam in de gezondheidszorg gedurende 28 jaar. Tijdens de opvolging registreerden ze de gevallen van diabetes, hartziekten en kanker.

Vrouwen die vier of vijf punten haalden, hadden gemiddeld op 50-jarige leeftijd een ziektevrije levensverwachting van 34,4 jaar. Bij vrouwen met een score van nul was dit 23,7; een verschil van 10,7 gezonde jaren. Mannen die vier of vijf haalden, hadden gemiddeld op 50-jarige leeftijd een ziektevrije levensverwachting van 31,1 jaar. Bij mannen met een score van nul was dit 23,5; een verschil van 7,6 gezonde jaren. Voor beide geslachten kwam de winst in levensjaren door een daling van het voorkomen van diabetes, hartziekten en kanker.

De onderzoekers besluiten dat gezonde- eet en leefgewoonten kunnen zorgen voor meer ziektevrije levensjaren.

Hoe moeten we dit nieuws interpreteren?

Het gaat om een waarnemende studie. Daarmee kan je geen oorzaak-gevolgverband aantonen. Desondanks zijn de waargenomen resultaten vrij geloofwaardig. Mensen die niet roken, een gezond gewicht hebben, regelmatig bewegen, matig alcohol drinken en gezond eten leven niet alleen langer, maar ze leven ook langer gezond.

Opmerkelijk aan deze studie is dat de onderzoekers keken naar de totale eet- en leefgewoonten van de deelnemers, dit noemen we een holistische aanpak. Dit in tegenstelling tot de reductionistische aanpak, waarbij onderzoekers alleen naar één voedingsmiddel of voedingsgroep kijken. In het algemeen kunnen gezonde- eet en leefgewoonten beschermen tegen chronische ziekten. Er zijn weinig tot geen voedingsmiddelen die dit alleen kunnen.

In deze studie rapporteerden de deelnemers hun eet- en leefgewoonten zelf. Ze werden niet verzameld door ervaren onderzoekers. Dit kan een bron van meetfouten vormen.

De deelnemers aan deze twee studies waren mensen werkzaam in de gezondheidssector, we kunnen veronderstellen dat ze gezondere eet- en leefgewoonten hadden dan de doorsnee bevolking.

Conclusie

Een waarnemende studie op meer dan 110.000 deelnemers toont aan dat gezonde eet- en leefgewoonten respectievelijk acht gezonde levensjaren toevoegen bij mannen en elf bij vrouwen. Hoewel de studie geen oorzakelijke verbanden kan vastleggen, is het aannemelijk dat mensen met een gezonde levensstijl ook langer gezond zullen leven.

Noten

1. Li Y, Schoufour J, Wang DD, et al. Healthy lifestyle and life expectancy free of cancer, cardiovascular disease, and type 2 diabetes: prospective cohort study. BMJ. 2020 Jan 8;368:l6669.