Onduidelijkheid over de onafhankelijkheid van een rapport dat vlees, melk en eieren essentieel noemt

Waar komt dit nieuws vandaan?

Volgens een rapport van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) zijn vlees, melk en eieren essentieel voor een gezond dieet. De organisatie raadt overheden aan dat te benadrukken aan het brede publiek. De Standaard berichtte hierover op 27 april. Volgens de krant schuilt er achter dit advies niet het lobbywerk van de veeteeltsector, maar een grondige synthese van zo’n 500 wetenschappelijke papers en 250 officiële voedingsrichtlijnen (1¹).

Wat staat er in het rapport?

In opdracht van FAO ging een internationaal team van zo’n twintig wetenschappelijke onderzoekers na hoe belangrijk dierlijke voedingsmiddelen zijn als je een gezond voedingsevenwicht wilt bereiken (2²).

• Deze vraag is belangrijk omdat onze voedselvoorziening meer en meer opschuift naar een plantaardig voedingspatroon. Dat komt doordat er steeds meer wordt ingezet op duurzame ontwikkeling en vegetarische of veganistische alternatieven.

• De onderzoekers kwamen tot het besluit dat dierlijke voedingsmiddelen eiwitten leveren van hogere kwaliteit, net als de mineralen ijzer, zink en calcium.

• Bij volwassenen bewijst wetenschappelijk onderzoek dat de consumptie van melk en zuivelproducten positieve effecten heeft en het risico op vroegtijdige sterfte door o.a. hoge bloeddruk, beroerte, diabetes type 2, darmkanker, borstkanker, obesitas, osteoporose en botbreuken vermindert.

Hoe moet je dit nieuws interpreteren?

Los van de vraag of dierlijke voedingsmiddelen essentieel zijn, zijn er drie belangrijke kanttekeningen die we bij het rapport kunnen maken.

1. Het is niet duidelijk hoe de wetenschappelijke literatuur geselecteerd werd.

• Onderzoekers kunnen systematisch al het onderzoek over dit onderwerp screenen en dan tot een standpunt komen. Het is echter ook mogelijk dat ze selectief studies opzoeken die een bepaald standpunt ondersteunen.

2. Het blijft riskant om de melkconsumptie op wereldniveau aan te moedigen.

• Voor veel mensen vormt lactose-intolerantie een probleem.

3. De vermelding dat de lobby van de veeteeltsector niet betrokken was bij het rapport, is niet helemaal zeker.

• Drie van de auteurs die het rapport opstelden, hebben nauwe banden met de vlees- en melkindustrie. Dat wordt nergens vermeld.

• Zo is een onderzoeker lid van de National Dairy Council. Een andere werkt voor Friesland Campina, en een derde is lid van zowel het Danone Instituut als van the Belgian Association for Meat Science and Technology.

• Bovendien werd het rapport voor publicatie nagekeken door de Global Dairy Platform, de International Dairy Federation, het International Meat Secretariat, de International Natural Sausage Casing Association en de International Poultry Council.

Dat de veeteeltsector geen rol speelde bij het opstellen van het rapport, kan dus niet met zekerheid gezegd worden.

Conclusie

Volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) leveren dierlijke voedingsmiddelen voedingsstoffen op die plantaardige alternatieven niet kunnen aanbrengen. Het rapport werd echter opgesteld door een aantal auteurs die banden hebben met de vlees- en/of melkindustrie. Daarnaast werd het rapport voor publicatie door belangrijke vlees- en melk lobbygroepen nagekeken. We weten dus niet zeker hoe onafhankelijk de boodschappen in dit rapport zijn.

Noten

1. VN-voedselorganisatie springt in de bres voor vlees, eieren en zuivel. De Standaard, 27 april 2023.

2. FAO. 2023. Contribution of terrestrial animal source food to healthy diets for improved nutrition and health outcomes – An evidence and policy overview on the state of knowledge and gaps. Rome, FAO.